दोन महिने पाहिले किंवा ऐकले नाही: इराणचे सर्वोच्च नेते मोजतबा खमेनी कुठे आहेत?

आपल्या वडिलांच्या मृत्यूनंतर इराणचे सर्वोच्च नेते म्हणून पदभार स्वीकारल्यानंतर दोन महिन्यांनंतर, मोजतबा खमेनेई अद्याप सार्वजनिकपणे दिसले नाहीत – देशाच्या अलीकडील इतिहासातील सर्वात अस्थिर काळात त्यांच्या तब्येती, ठावठिकाणा आणि सत्तेवर पकड याविषयी वाढत्या अनुमानांना चालना दिली.28 फेब्रुवारी रोजी तेहरानवर झालेल्या यूएस-इस्त्रायली हल्ल्यात माजी सर्वोच्च नेते अली खमेनेई आणि त्यांच्या कुटुंबातील अनेक सदस्यांचा मृत्यू झाल्याच्या वृत्तामुळे 56 वर्षीय मौलवीच्या सभोवतालची गुप्तता आणखीनच वाढली आहे. इराणी अधिकारी मोजताबा खमेनेई “चांगल्या आरोग्यामध्ये” आहेत आणि राज्य घडामोडींचे निर्देश करत आहेत असे सांगत असताना, राजनयिक आणि गुप्तचर अहवाल सूचित करतात की इस्रायल त्यांची हत्या करण्याचा प्रयत्न करू शकेल या भीतीने आता विलक्षण सुरक्षा उपाय केले गेले आहेत.

सुरक्षिततेची भीती आणि लपलेले संप्रेषण

फायनान्शिअल टाईम्सच्या म्हणण्यानुसार, इराणच्या अधिकाऱ्यांनी हळुहळु खमेनेईच्या दुखापतींबद्दल तपशील उघड करण्यास सुरुवात केली आहे की त्यांना जीवघेण्या जखमा झाल्या आहेत किंवा हल्ल्यादरम्यान त्यांचा मृत्यू झाला आहे. सर्वोच्च नेत्याच्या कार्यालयातील प्रोटोकॉल प्रमुख मजहेर होसेनी यांनी सांगितले की, लक्ष्यित कंपाऊंडजवळच्या पायऱ्या चढत असताना खमेनी यांना स्फोटाच्या लाटेचा धक्का बसला.स्फोटात जमिनीवर फेकल्यानंतर नेत्याच्या गुडघ्याला, पाठीच्या खालच्या बाजूला आणि एका कानाच्या मागे दुखापत झाल्याचा दावा होसेनी यांनी केला. “वेळ येईल तेव्हा तो येईल आणि तुमच्यासाठी भाषण करेल,” होसेनी समर्थकांना म्हणाले, वाढत्या अटकळांमध्ये संयम राखण्याचे आवाहन केले.इराणच्या आरोग्य मंत्रालयाचे प्रवक्ते होसेन केरमानपौर यांनीही खामेनीचा चेहरा विद्रूप झाल्याच्या किंवा कोणतेही अवयव कापले गेल्याच्या वृत्ताचा इन्कार केला. इराणच्या अधिकाऱ्यांनी विदेशी मीडिया आणि तेहरानच्या विरोधकांवर नेतृत्व कमकुवत आणि विभाजित असल्याचे चित्रित करण्याच्या उद्देशाने “खोटे दावे” पसरवल्याचा आरोप केला आहे.हे आश्वासन असूनही, मुत्सद्दी आणि गुप्तचर अहवाल असे सूचित करतात की सुरक्षा भीती अत्यंत उच्च आहे. एफटी आणि सीएनएन द्वारे उद्धृत केलेल्या वृत्तानुसार, इस्रायल त्यांची हत्या करण्याचा प्रयत्न करू शकेल या भीतीने खमेनी यांनी इलेक्ट्रॉनिक संप्रेषण टाळले आहे. सर्वोच्च नेता, सरकारी अधिकारी आणि लष्करी कमांडर यांच्यातील संदेश पाळत ठेवणे किंवा ट्रॅकिंग टाळण्यासाठी विश्वसनीय कुरियरद्वारे हस्तांतरित केले जात आहेत.

आण्विक चर्चेमुळे तेहरानवर दबाव वाढतो

तेहरानच्या आण्विक कार्यक्रमावर आणि होर्मुझच्या सामुद्रधुनीच्या भवितव्याबद्दल डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या प्रशासनासोबत इराण तणावग्रस्त वाटाघाटींमध्ये अडकल्याने खमेनी यांच्या स्थितीभोवती अनिश्चितता निर्माण झाली आहे.इराणचे अध्यक्ष मसूद पेझेश्कियान यांनी अलीकडेच सांगितले की त्यांनी खमेनेई यांची वैयक्तिकरित्या भेट घेतली होती, सर्वोच्च नेता सक्रिय आणि अधिकृत राहतो हे दर्शविण्याचा प्रयत्न म्हणून व्यापकपणे अर्थ लावला जातो. वॉशिंग्टनच्या मध्यवर्ती मागण्यांपैकी एक नाकारून, इराणच्या समृद्ध युरेनियमचा साठा देश सोडू नये, असा आदेश खमेनी यांनी वैयक्तिकरित्या दिल्याचाही तेहरानने आग्रह धरला आहे.दरम्यान, ट्रम्प यांनी उघडपणे इराणच्या नेतृत्वाच्या सुसंगततेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे आणि गेल्या महिन्यात तेहरानचे राज्यकर्ते “सर्व गोंधळलेले” होते आणि “त्यांचा नेता कोण आहे याची त्यांना कल्पना नाही” असे म्हटले आहे.पडद्यामागे, तथापि, इराणी अधिकारी वाढत्या चिंतेत दिसत आहेत की लढाईतील सध्याचा विराम केवळ तात्पुरता असू शकतो. रॉयटर्सच्या म्हणण्यानुसार, तेहरानमधील वरिष्ठ व्यक्तींना भीती आहे की वाटाघाटी कोलमडल्यास अमेरिका आणि इस्रायल नवीन हल्ले करू शकतात.